W latach powojennych Indie stały miejscem szczególnej nędzy i głodu. Jako osobę o wielkiej wrażliwości, przerażał ogrom nędzy, jaką spotykała na ulicach Kalkuty. Jednakże dla niej najgorszą nie była nawet nędza materialna co duchowa; przekonanie, że ludzie którzy tam żyją, nie mają pasterza, ani nikogo, kto by mógł nieść im chociażby odrobinę pociechy i nadziei.

Za zgodą zakonu, habit zakonny zmienia na proste wełniane sari i zamieszkuje wśród tych, którym miała służyć do końca swego życia. W niedługim okresie, przy matce Teresie jest już tyle młodych dziewcząt, że decyduje się na założenie specjalnego zgromadzenia, którego charyzmatem będzie praca wśród najuboższych. I tak 7.10.1959 r. Matka Teresa otrzymuje zgodę na założenie samodzielnego Zgromadzenia (Kongregacja Misjonarek Miłości), które w kilkanaście lat później, w 1965 r. uzyskało pozycję zgromadzenia na prawie papieskim.

W 1952 r. Matka zakłada pierwszy dom opieki - umieralnię dla tych, których nie chcą przyjąć szpitale. Są tu ludzie zapomniani przez świat i społeczeństwo. Pewien człowiek powiedział: „Dotąd żyłem jak zwierzę na ulicy, teraz umieram jak anioł."Siostry udają się na różne kontynenty i do licznych krajów, aby służyć ubogim, którzy zostali usunięci na margines społeczeństw. Dzięki Matce Teresie powstało 50 domów dla opuszczonych dzieci w Indiach i wielu innych krajach. W latach 50-tych, rozpoczęła pomoc dla ofiar trądu. Dla niej ta pomoc była oczywistością. O tym co czyniła zwykła mówić: „Małe rzeczy są naprawdę małe, ale być wiernym w tych małych rzeczach - to naprawdę wielka rzecz."

Bardzo szczególne miejsce w sercu Matki Teresy zajmowały dzieci, których ratowanie przed śmiercią i opiekowanie się nimi stało się niezwykle trudnym wyzwaniem. Nędza dzieci była niczym innym jak kontynuacją straszliwej biedy ich rodziców. Na ulicach nie tylko znajdowały się dzieci zdrowe, ale często porzucane przez rodziców były także dzieci okaleczone i chore. Matka Teresa niejednokrotnie na kalkuckich śmietnikach znajdowała dzieci umierające.
Matka Teresa kochała wszystkie dzieci, także te nienarodzone. Walczyła o każde poczęte życie. Jedną z charakterystycznych cech Matki Teresy było występowanie z konkretnymi propozycjami i rozwiązaniami w obliczu najtrudniejszych problemów. W tej kwestii zadeklarowała miejsce i pomoc dla każdego odrzuconego przez rodzinę nowo narodzonego dziecka. Włączyła się także bardzo aktywnie w walkę o prawo do życia polskich dzieci. Ostatni list-przesłanie matki Teresy do Polaków dotyczące problemu aborcji skierowane zostało 24 września, gdy w polskim parlamencie zapadały decyzje na ten temat.

Matka Teresa otrzymała wiele nagród, m.in.: 1971 pokojową Nagrodę Jana XXIII, 1979 pokojową Nagrodę Nobla, 1980 Klejnot Indii. Gdy w 1979 roku Matka Teresa odbierała Nagrodę Nobla, jej wystąpienie poruszyło cały świat, bowiem wpierw wszystkich obecnych poprosiła o wspólną modlitwę w intencji nienarodzonych dzieci, po czym stwierdziła, że „nie wojny, ale aborcja jest dziś największym zagrożeniem dla pokoju świata". Z właściwą sobie skromnością, ale i stanowczością, solidaryzując się ze swoimi podopiecznymi, odmówiła wzięcia udziału w uroczystym bankiecie zorganizowanym na jej cześć. Ten gest sprawił, że wielu jej przeciwników stało się jej zagorzałymi zwolennikami.

Matka Teresa zmarła, na skutek choroby serca, 5 września 1997r., mając 87 lat w Kalkucie. Zakon działa w 126 krajach.

Proces beatyfikacyjny rozpoczął się już 24 miesiące po jej śmierci. Zwykle nie dzieje się to wcześniej niż pięć lat po śmierci kandydata na ołtarze. Zostaje beatyfikowana 19 października 2003 r. – w zaledwie 6 lat po swojej śmierci.

Cytaty:
„Nigdy nie zajmuję się tłumami, lecz jedną osobą. Gdybym spojrzała na tłumy, nigdy bym nie zaczęła".
„Zabija się dzieci mające się narodzić, milionami. A my nic nie mówimy... nikt nie mówi o milionach małych istnień, poczętych, mających takie samo życie, jak wy i ja, życie Boże. A my nic nie mówimy... Narody rozwinięte są najbiedniejsze. Boją się maleństw, boją się mającego się narodzić dziecka, dlatego to dziecko musi umrzeć. Bo nie chcą żywić jeszcze jednego dziecka, nie chcą wychowywać jeszcze jednego dziecka, dziecko musi umrzeć..."
„Ludzie postępują nierozumnie, nielogicznie i samolubnie – kochaj ich mimo wszystko".
„Największą chorobą naszych czasów nie jest trąd czy gruźlica, lecz raczej doświadczenie tego, że się jest nie chcianym, porzuconym, zdradzonym przez wszystkich. Największym złem jest brak miłości i miłosierdzia, okrutna obojętność wobec bliźniego, który wyrzucony został przez margines życia w skutek wyzysku, nędzy, choroby".
"Jestem tylko narzędziem, ołówkiem, który pisze to, co chce Bóg"
"Nie bójmy się być znakiem sprzeciwu wobec świata".
„Aborcja zbija podwójnie: dziecko i sumienie jego matki".
"Największym niebezpieczeństwem zagrażającym pokojowi jest dzisiaj aborcja. Jeżeli matce wolno zabić własne dziecko, cóż może powstrzymać Ciebie i mnie, byśmy się nawzajem nie pozabijali?"